To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Αχιλλέας Γραμματικόπουλος: Δεν με τρομάζει να κριθώ
ΑΡΧΙΚΗGOING OUTΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ • Αχιλλέας Γραμματικόπουλος: Δεν με τρομάζει να κριθώ
  13 Ιανουαρίου 2020, 10:30 πμ  
Η επιβίωση και η εξωστρέφεια της ΕΘΑΛ είναι τα δύο παράσημα που θέλει να βάλει στο πέτο του ο νέος καλλιτεχνικός της διευθυντής στο τέλος της θητείας του. 
 
Το πρότζεκτ της διάσωσης της ΕΘΑΛ είναι το νέο «σκηνοθετικό» στοίχημα για τον Αχιλλέα Γραμματικόπουλο. Ο έμπειρος θεατράνθρωπος βρίσκεται ενώπιον της πιο απαιτητικής ίσως πρόκλησης της καριέρας του, παρότι ο ίδιος προτιμά να απωθεί την πίεση επιμένοντας ότι οι εξορθολογιστικές λύσεις δεν είναι περίπλοκες και αφορούν κυρίως το άνοιγμα του θεάτρου της Λεμεσού προς την τοπική κοινωνία. Με κινητήριο δύναμη την αγάπη των ανθρώπων της πόλης, σκοπεύει να αγωνιστεί με τους συνεργάτες του ώστε να βρει ο οργανισμός έναν σταθερό βηματισμό. Μέχρι και το καλοκαίρι αναμένεται ουσιαστικά να αποκαλυφθεί το δικό του δείγμα γραφής για το πώς οραματίζεται την ΕΘΑΛ των επόμενων ετών.
 
- Έχεις αναλάβει μια ευθύνη. Πόσο αυτή μπορεί να συμβαδίσει με τα προσωπικά σου όνειρα; Αυτή η ευθύνη είναι πιο σημαντική από τα δικά μου όνειρα. Σκοπός είναι να πάει καλά η ΕΘΑΛ, να σταθεί στα πόδια της, να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες των τελευταίων χρόνων. Το πιο σημαντικό είναι να μη σταματήσει να υπάρχει. Εμένα αυτό είναι το στοίχημά μου: μην τυχόν και τα οικονομικά βάρη τη γονατίσουν και τη σβήσουν από τον χάρτη.
 
- Ελλοχεύει αυτός ο κίνδυνος; Υπήρχε. Κατάφεραν τα μέλη του ΔΣ, μοιράζοντας ευθύνες κι αρμοδιότητες, να βγάλουν το κάρο από τη λάσπη. Καλώς ή κακώς, όμως, το διάστημα αυτό έκαναν θέατρο μάλλον από κεκτημένη ταχύτητα. Εγώ δεν ήρθα για να τους χαϊδέψω τ’ αυτιά. Όσο έσφιγγαν τα πράγματα με την επιχορήγηση έπρεπε να δικαιολογήσεις τι πραγματικά κάνεις, να υπολογίσεις τα εισιτήρια κι όχι τις προσκλήσεις. Πρέπει να αναμετρηθείς με το κοινό σου, να δεις την ουσιαστική δύναμή σου. Να πληρώσει ο άλλος για να έρθει να δει κάτι που ν’ αξίζει. Δεν χρειάζεται να κάνεις ακροβατικά για να φέρεις κόσμο στο θέατρο. Αλλά δεν μπορείς και να ξεχνάς ότι απευθύνεσαι σε κοινό.
 
- Αυτό συνεπάγεται ποιοτική «ελάφρυνση» του ρεπερτορίου; Εγώ μπορεί να είχα όνειρο ν’ ανεβάσω τον Ηρακλή Μαινόμενο, να ήθελα ένα θεματικό ρεπερτόριο για το έτος, κάτι εξεζητημένο και βαριά κουλτουριάρικο. Το ζητούμενο είναι να φέρουμε τον κόσμο. Όμως, όταν προτείνεις ένα έργο εύπεπτο αυτό δεν σημαίνει ότι κοροϊδεύεις το κοινό. Η ελαφρότητα είναι σχετική. Μπορείς να το κάνεις με τη δεδομένη ποιότητα που έχεις και να βγει κάτι αξιοπρεπές. Ό,τι και να κάνεις θα είναι αξιοπρεπές αν το κάνεις σωστά, έντιμα και με επίγνωσή του πού απευθύνεσαι και γιατί το κάνεις.
 
- Υπάρχει μια αίσθηση ότι η σχέση της ΕΘΑΛ με το κοινό της Λεμεσού μέσα στα χρόνια είναι ασταθής και πολυκύμαντη... Όντως η ΕΘΑΛ δεν κατάφερε να γίνει πόλος έλξης και σημείο αναφοράς στη Λεμεσό. Παρά τα πολλά χρόνια που έχει στην πλάτη της και μάλιστα με μια πορεία όμορφη. Έχει ένα παρελθόν σημαντικό, έχει ιστορία, κατάφερε πολλά με ανθρώπους που δούλεψαν με μεράκι και μόχθο. Αλλά κατά κάποιον τρόπο όλο αυτό κατέληγε σε μια αξιοπερίεργη εσωστρέφεια.
 
- Τι φταίει; Το ν’ αρχίζεις να μοιράζεις ευθύνες είναι εύκολο, αλλά άκομψο και κυρίως άγονο. Είναι πιο δημιουργικό να εντοπίσεις τις αιτίες κατά τη δική σου κρίση και να προσπαθήσεις να το αλλάξεις αυτό. Είναι βασικός στόχος να βγάλω την ΕΘΑΛ προς τα έξω. Να επικοινωνήσω καλύτερα και αποτελεσματικότερα το «προϊόν» της στο κοινό της Λεμεσού, αλλά και ευρύτερα. Αν χρειαστεί να μπαλανσάρω το ρεπερτόριο, θα το κάνω.  
- Πώς σκοπεύεις να απευθυνθείς στους Λεμεσιανούς; Στη Λευκωσία υπάρχει περισσότερο κοινό που πηγαίνει στο θέατρο. Υπάρχει όμως και στη Λεμεσό δυνητικό φιλότεχνο κοινό, που ωστόσο προτιμά τις πιάτσες στο κέντρο. Θα παρομοίαζα τη Λεμεσό με τη Θεσσαλονίκη. Κι η Θεσσαλονίκη είχε κάποιες μικρές ομάδες και το ΚΘΒΕ το οποίο περνούσε δύσκολα, μέχρι που ξεκίνησε να κάνει κοινωνικά ανοίγματα. Ο Γιάννης Αναστασάκης κατάφερε πολλά πριν φύγει, το ξελάσπωσε οικονομικά χωρίς εκπτώσεις στο  καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Το κυριότερο είναι ότι έφερε καινούριο κόσμο στο θέατρο. Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα.
 
- Ποια σημαντική αλλαγή θα φανεί άμεσα; Ελεύθερα θέατρα όπως η ΕΘΑΛ λειτουργούν λίγο- πολύ ως εξής: Ανεβάζουν ένα έργο, ολοκληρώνουν τις παραστάσεις, συνεχίζουν τις πρόβες για το επόμενο για να τηρούνται τα χρονοδιαγράμματα για τις χορηγίες και μπορεί να περάσει κι ένας μήνας μέχρι την επόμενη πρεμιέρα. Μοιάζει με το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Ανεβάζουμε ένα έργο για να το κατεβάσουμε. Είναι μια ηττοπάθεια τούτο, ξέρεις. Είναι κυπριακό φαινόμενο. Εμένα δεν μου αρέσει. Δεν γίνεται να έχεις το «μαγαζί» κλειστό. Πρέπει να υπάρχει συνεχώς δράση. Φέτος, αυτό θα συμβαίνει.
 
- Δηλαδή; Ξεκινάμε τον Φεβρουάριο με το «Αβελάρδος και Ελοΐζα» του Γιάννη Καλαβριανού σε σκηνοθεσία Κώστα Σιλβέστρου, ακολουθεί τον Μάρτιο η «Ρομαντική μου Ιστορία» του Ντ. Σ. Τζάκσον, σε σκηνοθεσία Μαρίνας Βρόντη, τον Μάιο η «Γιαγιά» του Ντίνου Σπυρόπουλου σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Λάρκου και στο τέλος Ιουνίου βγαίνουμε με το καλοκαιρινό μας, που είναι «Οι Γαμπροί της Ευτυχίας» των Τσιφόρου και Βασιλειάδη σε δική μου σκηνοθεσία. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, θ’ ανεβάσουμε ακόμη δυο παραγωγές για το υπόλοιπο του έτους.
 
- Η συνεχής δράση, όμως, δεν συνεπάγεται και συνεχή έξοδα; Πώς θα επιτευχθεί η οικονομική εξυγίανση; Όλα είναι οργανωμένα. Δεν είμαι ο πιο έξυπνος ούτε ο πιο ταλαντούχος άνθρωπος του κόσμου. Τη δουλειά μου όμως την ξέρω, όπως ξέρω καλά και την πιάτσα. Δεν είναι πυρηνική φυσική. Δεν πάω να κάνω κάποια τομή στο κυπριακό θέατρο όταν πρωταρχικός στόχος είναι να αναπνεύσει η εταιρεία και ν’ αποτελέσει σημείο αναφοράς για το θεατή και για τους καλλιτέχνες του χώρου. Ακούγεται μεγαλεπήβολο αλλά δεν είναι. Προχωρούμε μετρημένα. Πέρσι η ΕΘΑΛ έκανε δύο έργα των οκτώ ηθοποιών και πήρε για το καθένα 20 χιλιάδες. Δηλαδή, καλύτερα να λάξευαν μόνοι την ίδια τους την ταφόπετρα. Οι άνθρωποι προσπαθούν να κρατήσουν το θέατρο και οι ίδιοι αναγνώρισαν ότι έπρεπε να έρθει κάποιος που γνωρίζει λίγο τα πράγματα, για να τον στηρίξουν με όλη τους τη δύναμη. Νομίζω ότι τα βρήκαμε μεταξύ μας.  
- Βρίσκεις στο μανατζεριλίκι καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά; Φυσικά. Είναι πολύ δημιουργική δουλειά, παρά τη γραφειοκρατία. Δίνεις την ευκαιρία σε ανθρώπους να κάνουν όμορφα πράγματα. Είμαι άνθρωπος της συνεργασίας. Ξέρω τι θέλω, αλλά είμαι κι ανοιχτός σε ιδέες από τους συνεργάτες μου. Δεν νομίζω ότι είχα ανάγκη την ΕΘΑΛ για να υπάρξω ως καλλιτέχνης, αλλά πιστεύω ότι μπορώ να βοηθήσω. Ξέρεις τι μ’ ενδιαφέρει; Να κρατηθεί. Είναι κρίμα σε μια εποχή μεγάλης θεατρικής κινητικότητας χώροι με τέτοια ιστορία και ρόλο να «χωλαίνουν». Δεν ψέγω απαραίτητα κάποιους. Λίγο που άλλαξε το πλαίσιο χορηγιών, λίγο που αυξήθηκε η προσφορά, λίγο που μπήκε απότομα πολύ νέο αίμα. Άλλαξαν οι καιροί.
 
- Πιστεύεις ότι ως καλλιτεχνικός διευθυντής πιστώνεσαι και μέρος από τα εύσημα; Πιστώνεσαι ένα καλό αποτέλεσμα όπως επωμίζεσαι και το βάρος σε περίπτωση που δεν πάει καλά. Εσύ έκανες την επιλογή. Με τον εγωισμό δεν τα πάω καλά. Φιλόδοξος είμαι, αλλά όχι γιατί ζω από τα «μπράβο». Έχω σκοπό, που είναι να δουλέψουμε αθόρυβα και να βελτιώσουμε την κατάσταση, να ξεκολλήσουμε κάπως τα πράγματα, να τσιγκλήσουμε τον κόσμο της Λεμεσού να έρθει στο θέατρο. Θα τους βρούμε τους τρόπους. Δεν είμαι τέλειος. Το ζητούμενο είναι να μπορώ να κοιτάζω στα μάτια τους ανθρώπους. Και να μη λένε τουλάχιστον μετά ότι τους φέρθηκα μπαμπέσικα και δεν στήριξα την προσπάθειά τους. Η υστεροφημία δεν είναι κάτι που με απασχολεί.
 
- Ένας καλλιτεχνικός διευθυντής με ισχυρή προσωπικότητα μπορεί να επισκιάσει τους καλλιτέχνες; Ευτυχώς, δεν έχω ιδιαίτερα φουσκωμένο εγωισμό του τύπου «εγώ κι άλλος κανένας», ούτε τέτοιου είδους καλλιτεχνικές φιλοδοξίες. Όσο καλύτερα πηγαίνουν οι παραγωγές, τόσο το καλύτερο για μένα. Δεν είμαι ο τύπος που θα βάλει τρικλοποδιές στους ανθρώπους που προσπαθούν να κάνουν σωστή δουλειά για να επωφεληθεί εκείνος. Έχω εμπιστοσύνη στο καλλιτεχνικό δυναμικό της Κύπρου κι αυτό φαίνεται στον τρόπο που ανέκαθεν έκανα τις διανομές μου. Δεν έχω ατζέντα, ευνοούμενους, αυλικούς, ή παρατρεχάμενους. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιον ηθοποιό θα πάρω σε διανομή μου. Μπορείς μόνο να προβλέψεις π.χ. ότι θα πάρω τη Βρόντη για βοηθό μου. Ως εκεί. Μου αρέσει να δίνω ευκαιρίες σε νέους. Και θα δεις ότι θα μπουν ακόμη περισσότεροι ηθοποιοί στην ΕΘΑΛ απ’ ότι πριν. Ο κόσμος θέλει να δει κι άλλες φάτσες.
 
- Θεωρείς ότι αυτό το πρώτο διάστημα θα λειτουργήσει ως πρόκριμα για τη συνέχεια; Θέλω πολύ να πάει καλά αυτό το πρώτο εξάμηνο. Θα είναι σημαντικός δείκτης για παρακάτω. Το γεγονός ότι θα υπάρχει συνέχεια θεατρική ενέργεια θα θέσει κάποια στιγμή τον μηχανισμό σε σωστή λειτουργία. Είμαι αισιόδοξος, όχι επειδή είμαι έτσι από τη φύση μου, αλλά επειδή έχω εισπράξει έμπρακτα ότι το ΔΣ και ο Δήμος Λεμεσού είναι δίπλα στην προσπάθεια κι αυτό μάς δίνει τη δυνατότητα να εργαστούμε σοβαρά, μετρημένα, έντιμα και να κριθούμε. Δεν με τρομάζει να κριθώ. Από εκεί κι έπειτα, ηθοποιός και σκηνοθέτης ήρθα, ηθοποιός και σκηνοθέτης θα φύγω.
 
- Πώς φαντάζεσαι το τέλος της θητείας; Τι πρέπει να γίνει για να πεις είσαι ικανοποιημένος από τον εαυτό σου; Να συμμαζευτεί η ΕΘΑΛ, να γίνει πιο εξωστρεφής, να κερδίσει ξανά τη συμπάθεια του σιναφιού και φυσικά να κερδίσει θεατές. Να λειτουργήσει λίγο αποτελεσματικότερα στον προγραμματισμό, στις διαδικασίες της. Το πρώτο στοίχημα το κέρδισα ήδη. Πέρασαν όλες οι προτάσεις που υπέβαλλα για επιχορήγηση. Μπορείς να καταλάβεις πώς σκέφτονται οι επιτροπές και τι ζητά ο κόσμος. Δεν χρειάζεται να ανεβάσεις επτά Ίψεν, ούτε επτά Ψαθάδες. Πρέπει να έχεις μια ισορροπία. Να ρισκάρεις, αλλά πάνω σε μια βιώσιμη και προσεκτική γραμμή που μπορεί να λειτουργήσει. Εγώ είμαι παιδί κρατικού θεάτρου. Τις εναλλαγές του ρεπερτορίου τις έχω στο αίμα μου.
 
- Είναι ένα δύσκολο στοίχημα... Όποιος φοβάται πέφτει και κοιμάται. Μου αρέσουν τα ρίσκα. Αλλά δεν βάζω δα και το κεφάλι μου στον τορβά. Δεν πρόκειται για εγχείριση ανοιχτής καρδιάς. Στο τέλος της ημέρας δεν θα πεθάνει κανένας. Θα έχουμε προσπαθήσει να κάνουμε τα πράγματα καλύτερα. Από εκεί και πέρα, ο κακόπιστος θα σκέφτεται πάντα κακόπιστα κι καλόπιστος θα βρίσκει κάτι θετικό να πει.
- Το παιδικό θέατρο έχει ως ένα σημείο παραγκωνιστεί από την ΕΘΑΛ. Ποιες οι σκέψεις σου πάνω σ’ αυτό το ζήτημα; Οπωσδήποτε πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε το κομμάτι αυτό. Συνεργαζόμαστε με κάποιες ομάδες, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να δούμε σοβαρά και μια δική μας παραγωγή. Είναι στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Το παιδικό θέατρο δεν το έχει ανάγκη μόνο το κοινό, είναι σχολείο και για τον ηθοποιό. Όμως δεν θα κάνουμε κάτι μόνο για να το κάνουμε, πρέπει να είναι καλό. Ομολογώ ότι δεν είναι στις άμεσες προτεραιότητες, αφού προέχει το test drive αυτού του εξαμήνου για να δούμε πώς κινούμαστε.
 
- Σε ποια φάση βρίσκεται σήμερα το κυπριακό θέατρο; Θεωρώ ότι όλοι προσπαθούν για το καλύτερο. Δεν το λέω για να κρατήσω αποστάσεις και να το παίξω διπλωματικός. Το πιστεύω. Κάνουν τέχνη, ο καθένας με τον τρόπο που την αντιλαμβάνεται. Ήρθε ο καιρός ν’ αρχίσουμε να δουλεύουμε λίγο περισσότερο συμπληρωματικά ο ένας με τον άλλο κι όχι ανταγωνιστικά. Δεν είμαι άνθρωπος που φοβάται τη σκιά του. Το να ενώνεις τις δυνάμεις σου είναι ευλογία. Είναι σημαντικό αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις να ξέρουν ότι είμαστε ενωμένοι κι όχι ο ένας εναντίον του άλλου ή εναντίον όλων των άλλων.
 
Φιλgood, τεύχος 255
 
  Συνέντευξη: Γιώργος Σαββινίδης      Παναγιώτης Μηνά   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...