To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Ωδή στη Louise Bourgeois
ΑΡΧΙΚΗGOING OUTΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ • Ωδή στη Louise Bourgeois
  26 Ιανουαρίου 2020, 10:13 πμ  
Αν και διάνυσε μια μακρά πορεία (πέθανε στα 98), εν έπαψε ποτέ να επεξεργάζεται τα τραύματα της παιδικής της ηλικίας μετατρέποντας τα σε τέχνη. «Unravel a Torment» (Ξετυλίγοντας ένα τραύμα) τιτλοφορείται έκθεση στην Ολλανδία με 40 αντιπροσωπευτικά έργα της δουλειάς της. Ανάμεσα τους και η εμβληματική αράχνη που δεσπόζει στην είσοδο του μουσείου Voorlinden.
 
 
Το τραύμα που καθόρισε, ίσως, τη ζωή της Louise Bourgeois ήταν η σχέση του πατέρα της με την γκουβερνάντα της. Σχέση η οποία διαδραματιζόταν μπροστά στα μάτια όλης της οικογένειας, με τη σιωπηρή ανοχή της μητέρας. Τη στάση αυτή της μητέρας της την απεικόνισε στο έργο «Maman». Μια τεράστια αράχνη από μπρούντζο η οποία από το 1999 που έκανε την είσοδο της στην ιστορία της γλυπτικής, περιόδευσε στα πιο σημαντικά μουσεία του κόσμου. Τώρα και μέχρι τις 5 Μαΐου θα βρίσκεται, μαζί με άλλα έργα της Bourgeois στον κήπο του ολλανδικού μουσείου Voorlinden. «Θαυμάζω τις αράχνες για την εργατικότητα και την επιμονή τους», εξήγησε σε μια συνέντευξη της. «Αν καταστρέψεις τον ιστό τους, εκείνες δεν θα πτοηθούν αλλά θα φτιάξουν έναν καινούργιο». Όπως και η μητέρα της, η οποία σιωπηλά ύφαινε τον ιστό που κρατούσε ενωμένη την οικογένεια. Αντίθετα, για τον πατέρα της μίλησε μέσα από το έργο «The Destruction of the Father» (1974): μια εσοχή από την οποία εξέχουν απροσδιόριστα εξογκώματα, που θυμίζουν ανθρώπινα όργανα αλλά και φαγητό ταυτόχρονα. Η ίδια δήλωσε ότι το έργο αυτό βασιζόταν στην παιδική της φαντασίωση, όπου ο μισητός πατέρας καταβροχθίζεται ζωντανός από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Το εν λόγω έργο συμπεριλαμβάνεται στην παρούσα έκθεση, όπως και αρκετές εγκαταστάσεις από το «Cells». Με «τα κελιά» άρχισε να ασχολείται το 1986 εξερευνώντας την έννοια της φωλιάς ως ένα ασφαλές μέρος που μπορεί κάποιος να καταφύγει, αλλά που παράλληλα θα μπορούσε να αποτελεί και παγίδα. Συνολικά δημιούργησε 62 διαφορετικές εγκαταστάσεις κάτω από τον τίτλο «Cells». 
   

Ο πόνος και ο φόβος ήταν από τα προσφιλή της θέματα. «Δίνω νόημα και σχήμα στη ματαίωση και στα βάσανα. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την ύπαρξη του πόνου. Δεν προτείνω κάποια θεραπεία, ούτε κάποια δικαιολογία», εξηγούσε.   
     

Η ενασχόληση της Louise Bourgeois με την τέχνη άρχισε πολύ νωρίς, από την εφηβική της ηλικία συμπληρώνοντας ελαττωματικά έργα τέχνης στην αντικερί που διατηρούσαν οι δικοί της στο Παρίσι. Πηγαίνοντας στο πανεπιστήμιο όμως, αποφάσισε να σπουδάσει μαθηματικά και γεωμετρία για να βρει, όπως εξήγησε, τη γαλήνη μέσα από σταθερούς κανόνες και παραμέτρους που δεν μπορούσε να αλλάξει κανείς. Μετά τον θάνατο της μητέρας της τα παράτησε και άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα τέχνης και να εισέρχεται σε ένα νέο κόσμο. Το 1938 γνωρίζει τον ιστορικό τέχνης Robert Goldwater και φεύγει μαζί του για τη Νέα Υόρκη όπου παντρεύονται και αποκτούν τρία παιδιά. Στην αρχή ασχολείται με τη γλυπτική ενώ στη συνέχεια ανακαλύπτει τη θεραπευτική επίδραση της ζωγραφικής στις βασανιστικές αϋπνίες της. Γνωρίζεται με σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης, διδάσκει σε σχολεία και πειραματίζεται συνεχώς με νέα υλικά, με μια ασυγκράτητη δημιουργικότητα. Το 1964 κάνει την πρώτη της έκθεση. Ακολουθούν και άλλες, αλλά η αναγνώριση αργεί. Ήταν μόλις το 1982 όταν το ΜοΜΑ διοργάνωσε προς τιμή της μια αναδρομική, την πρώτη που έκανε για γυναίκα καλλιτέχνη. Η Μπουρζουά ήταν τότε 71 χρονών! Έκτοτε η φήμη της εκτοξεύτηκε. Δεύτερη ημερομηνία-σταθμός ήταν το 2000, όταν επισκέπτες από όλο τον κόσμο συρρέουν στην νεότευκτη Tate Modern στο Λονδίνο, για να δουν τη γιγάντια αράχνη της. Η καλλιτέχνης ήταν ήδη 89 χρόνων. Μέχρι τα 98 της που πέθανε πρόλαβε να δρέψει τις δάφνες της επιτυχίας.  
 

Ανατρεπτική, τολμηρή, ακούραστη, γεμάτη πάθος ασχολήθηκε με θέματα όπως η γυναικεία φύση, η σεξουαλικότητα, η υπαρξιακή αγωνία, καταλείποντάς μας ένα έργο σύνθετο που χαρακτηρίζεται από έντονη ψυχολογική διάσταση. «Για μένα η τέχνη», έλεγε, «είναι ένα είδος ψυχανάλυσης. ∆εν είναι µια εικόνα ή µια ιδέα που αναζητώ µέσα από τη γλυπτική, αλλά ένα ξεχασμένο συναίσθημα...». Και τα έργα που θα δει ο επισκέπτης του ολλανδικού μουσείου φτιάχτηκαν ακριβώς γι’ αυτό: για να μπορέσει να ξορκίσει τη θλίψη και τον φόβο που η ίδια βίωσε όταν ήταν παιδί. «Έχω πάει στην κόλαση κι έχω γυρίσει, και θέλω να σας πω ότι ήταν υπέροχα», κέντησε κάποτε σε ένα μαντήλι. 

* H έκθεση της Louise Bourgeois με τίτλο «Unravel a Torment» στο μουσείο Voorlinden στην Ολλανδία θα διαρκέσει ως τις 5 Μαίου. https://www.voorlinden.nl
 
chrystalla@phileleftheros.com
 
Φιλελεύθερα, 26/1/2020.
  Χρυστάλλα Χατζηγεωργίου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...