To Top
12:26 Τρίτη
25 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Ας αναπτύξει το κάθε σχολείο τον χαρακτήρα του
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ "Φ" • Ας αναπτύξει το κάθε σχολείο τον χαρακτήρα του
  06 Νοεμβρίου 2019, 10:45 πμ  
Σε έκρυθμη κατάσταση παραμένει η παιδεία, από πριν ακόμη αρχίσει η σχολική χρονιά – η προηγούμενη. Φυσικά ο τομέας της εκπαίδευση ανέκαθεν είχε προβλήματα και δημιουργούσε ένταση, η οποία όμως ήταν σποραδική και περιοριζόταν συνήθως στις αρχές της χρονιάς. Αυτό που άλλαξε, ήταν –εκ πρώτης τουλάχιστον όψεως– ο τρόπος λήψης αποφάσεων, οι μέθοδοι επιβολής τους, αλλά και η προσπάθεια παραγκωνισμού εμπλεκομένων, με τρόπο που προκάλεσε και προκαλεί αντιδράσεις. Αιτία της τελευταίας παρατεινόμενης σύγκρουσης, οι τετράμηνες εξετάσεις. Δεν θα μπω καν στη διαδικασία να αναλύσω το αν πρόκειται για κάτι θετικό ή αρνητικό. Γιατί μια απόφαση από μόνη της δεν μπορεί να είναι σωστή ή λανθασμένη. Αυτό που κρίνει το αποτέλεσμα είναι το πώς θα εφαρμόσεις μιαν απόφαση και με ποιο τρόπο θα την δουλέψεις. Και απ’ ό,τι φαίνεται, οι πιθανότητες να εφαρμοστούν οι τετράμηνες με τρόπο που θα καθιστά το εγχείρημα επιτυχημένο είναι ελάχιστες, δεδομένης της αντίδρασης από τους άμεσα εμπλεκόμενους που αγνοήθηκαν κατά τη λήψη αποφάσεων, αλλά και της έλλειψης προετοιμασίας από αυτούς που τις επέβαλαν. Και το ότι και οι δύο πλευρές έχουν αντιπρόσωπους που είναι συγκρουσιακοί, ωσάν να πρόκειται για εκπροσώπους κομμάτων ή ποδοσφαιρικών ομάδων, δεν βοηθά στην επίλυση της σύγκρουσης. 

Ωστόσο, αν δει κανείς τις αντιδράσεις της κοινωνίας γενικότερα σε θέματα που σχετίζονται με την παιδεία, θα συνειδητοποιήσει ότι δεν επικεντρώνονται στα ίδια θέματα με αυτά που απασχολούν όσους εμπλέκονται στον χώρο της εκπαίδευσης. Ενώ οι εκπαιδευτικοί, για παράδειγμα, έσχιζαν τα ιμάτιά τους για τις τετράμηνες εξετάσεις, η κοινωνία συζητούσε, χωριζόταν σε παρατάξεις και συγκρουόταν για το θέμα της μαντίλας, της μαθητικής στολής, της πρωινής προσευχής και της παρέλασης. Και αυτή η σύγκρουση των διαφορετικών τρόπων σκέψης για επιβολή τής μιας πάνω στην άλλη, σε συνδυασμό με τον τρόπο λειτουργίας του κράτους μας, είναι η πηγή των πλείστων προβλημάτων της παιδείας μας – και όχι μόνο. Γιατί τόσο στην παιδεία, όσο και σε όλους τους τομείς, δεν έχουμε μακροχρόνιο σχεδιασμό. Αντί να έχουμε κράτος που προγραμματίζει μακροχρόνια, έχουμε σειρά κυβερνήσεων που αποφασίζει, επιβάλλει και λειτουργεί με ορίζοντα το τέλος της διακυβέρνησής της. Έτσι, δεν χρειάζεται να καταρτιστεί πολιτική που ικανοποιεί τις ανησυχίες όλων και λαμβάνει υπόψη τον πλουραλισμό της κοινωνίας. Στην παιδεία, ο κάθε υπουργός κάνει το δικό του πλάνο, λειτουργεί με τον δικό του τρόπο, προσπαθεί να χωρέσει με το ζόρι το σύνολο της εκπαίδευσης μέσα στο δικό του καλούπι με τους δικούς του στόχους και, αφού αντικατασταθεί, ο επόμενος θα επιχειρήσει να κάνει το ίδιο ακριβώς πράγμα ξηλώνοντας ό,τι έφτιαξε ο προηγούμενος. 

Πρόκειται για έναν τρόπο λειτουργίας που, πέραν από δυσλειτουργικός και εκ φύσεως συγκρουσιακός, είναι εξαιρετικά περιοριστικός μακροπρόθεσμα ως προς την ανάπτυξη της κοινωνίας. Δεν μπορεί να χωρέσουν όλοι οι εκπαιδευτικοί, όλοι οι μαθητές, όλοι οι γονείς και όλη η κοινωνία μέσα σε ένα καλούπι, ειδικά στη σημερινή εποχή. Δεν είναι εργοστάσιο παραγωγής συγκεκριμένου «μοντέλου» η εκπαίδευση. Ούτε μπορεί να μετατραπεί σε κάτι τέτοιο εκτός πλαισίου ολοκληρωτικών καθεστώτων. Και δεν θα έπρεπε. Δεν μπορεί να παρέχει πολλά στην κοινωνία μια εκπαίδευση που βγάζει άτομα με μονοδιάστατη σκέψη. Ακόμη και σε ατομικό επίπεδο, είναι μέσα από διάλογο (ακόμα και σύγκρουση) με άτομα διαφορετικής ιδεολογίας και διαφορετικών απόψεων που μπορούμε να αναπτυχθούμε διανοητικά. Τότε θα ακούσουμε διαφορετικές απόψεις, στηριγμένες σε εμπειρίες που δεν έχουμε, σε επιχειρήματα που δεν σκεφτήκαμε και επισημάνσεις κινδύνων που αγνοούμε. 

Τα δημόσια σχολεία, αφού αδυνατούν να καλύψουν τους πάντες και να τους χωρέσουν σε ένα καλούπι, ίσως έπρεπε τα ίδια να αναπτυχθούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις, όπως γίνεται στον ιδιωτικό τομέα. Να έχει μεν το κάθε σχολείο μια συγκεκριμένη ύλη που πρέπει να καλύψει, αλλά να μπορεί να αποκτήσει το καθένα τον χαρακτήρα του. Να έχει τους δικούς του κανονισμούς εμφάνισης μαθητών, να επιλέξει αν θα ενσωματώσει στις τάξεις του το θρησκευτικό στοιχείο, να συμμετέχει στις εκδηλώσεις που επιλέγει, να αναπτύξει τη δική του μεθοδολογία, να επικεντρωθεί σε διαφορετικά προγράμματα, να εξελίξει το καθένα το πεδίο που επιθυμεί, να στελεχώσει τη διδακτική του ομάδα με άτομα που συμμερίζονται το όραμά του και, εν τέλει, να ελκύσει τη μερίδα μαθητών της οποίας τις ανάγκες μπορεί να καλύψει. Πέραν του ότι έτσι θα αναπτυχθούν διαφορετικές σχολές σκέψης και θα διασφαλιστεί ο πλουραλισμός απόψεων, θα διαφανεί συγκριτικά ποιες μεθοδολογίες και ποια προγράμματα είναι πιο αποτελεσματικά για να μπορούν να υιοθετηθούν από άλλα σχολεία. Παράλληλα, η ζήτηση για εγγραφή στο κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα θα δείξει ποια μοντέλα πρέπει να αναπαραχθούν μέσα από μια μετρίσιμη καταγραφή τάσεων της κοινωνίας. Σε κάθε περίπτωση, οι πειραματισμοί θα είναι σε μικρότερη τουλάχιστον κλίμακα από αυτήν του εκάστοτε υπουργού Παιδείας, και η κατεύθυνση που θα ακολουθείται θα καθορίζονται έμμεσα από μαθητές και γονείς μέσω της εκδήλωσης ενδιαφέροντος, και όχι από πολιτικούς και γραφειοκράτες. 

i.konstantinides@phileleftheros.com
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...