To Top
11:21 Τρίτη
25 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Μία σου και μία μου…
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ "Φ" • Μία σου και μία μου…
  29 Δεκεμβρίου 2019, 10:15 πμ  
Γεωπολιτική παρτίδα στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται σε εξέλιξη για τις θαλάσσιες ζώνες και την ενέργεια. Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρος κινούνται στη σκακιέρα της περιοχής, ψάχνοντας συγκριτικό πλεονέκτημα στη μάχη, για το ποιοι έχουν πρώτο λόγο και ρόλο στην περιοχή. Την αρχή έκανε, ως συνήθως, η Άγκυρα στέλνοντας πλωτά γεωτρύπανα στα κυπριακά νερά. Συνόδευσε την πειρατεία με διπλωματική κίνηση. Υπέγραψε μνημόνιο συναντίληψης με την κυβέρνηση της Λιβύης, επιχειρώντας να γκριζάρει τις ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Ακολούθησε η Ελλάδα, χτίζοντας σχέσεις με τον επικεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού. Ο στρατηγός Χαλίφα Χαφτάρ, με έδρα τη Βεγγάζη επιδιώκει την ανατροπή της κυβέρνησης της Τρίπολης. Κανονικός εμφύλιος, δηλαδή, στον οποίο Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρος έχουν ταχθεί σε αντίπαλα στρατόπεδα.

«Με τη συμφωνία με τη Λιβύη, σκίσαμε τη συνθήκη των Σεβρών στη Μεσόγειο», είπε σε μια από τις τελευταίες δημόσιες δηλώσεις του ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν. Έδειξε ότι το τουρκικό πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα δεν έχει ακόμα ξεπεράσει τη συνθήκη, του Αυγούστου 1920, που διέλυε ουσιαστικά την Οθωμανική Αυτοκρατορία κι έδινε σοβαρά πλεονεκτήματα στην Ελλάδα, σε στεριά και θάλασσα. Ολόκληρη η Θράκη και περιοχή της Σμύρνης θα μπορούσαν να περάσουν υπό ελληνικό έλεγχο. Η Ιταλία θα έδινε τα Δωδεκάνησα, ενώ και Κύπρος θα μπορούσε, εξελικτικά, να περάσει από τη Βρετανία στην Ελλάδα. Η συνθήκη των Σεβρών δεν επικυρώθηκε και δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ. Ακολούθησε η Μικρασιατική Καταστροφή και η Συνθήκη της Λωζάνης, το 1923, που ευνοούσε πολύ περισσότερο τη νέα Τουρκία του Κεμάλ Ατατούρκ. Παρ’ όλα αυτά και έπειτα από σχεδόν έναν αιώνα, η χασούρα από μια ανενεργό Συνθήκη εξακολουθεί να στοιχειώνει την ελίτ στην Άγκυρα. Επιχειρώντας να τη «σκίσει», και μη έχοντας άλλα ερείσματα, εκτός από τη στρατιωτική ισχύ και το ιδεολόγημα για «γαλάζια πατρίδα», ο Ερντογάν κατέφυγε στην παρανομία για να πιάσει καλή θέση στο γεωπολιτικό πόκερ για τις θαλάσσιες ζώνες. 

Η Ελλάδα, με την πρόθυμη συνδρομή της Κύπρου και του Ισραήλ, απάντησε με ανακοίνωση υπογραφής συμφωνίας για τον αγωγό φυσικού αερίου East Med που, αν και εφόσον γίνει, θα μεταφέρει ισραηλινό και κυπριακό αέριο στην Ιταλία, μέσω της Κρήτης και της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Στις 2 Ιανουαρίου, οι ηγέτες των τριών χωρών θα υπογράψουν τη συμφωνία στην Αθήνα. Η κίνηση χαιρετίστηκε ως το καθοριστικό βήμα, για την υλοποίηση του φιλόδοξου στόχου κατασκευής του αγωγού. Προκάλεσε, αμέσως, την αντίδραση της Άγκυρας, η οποία επανέλαβε ότι, μετά τη συμφωνία της με τη Λιβύη, για να γίνει ο αγωγός χρειάζεται η συγκατάθεσή της. Δεν παρέλειψε, επίσης να απειλήσει πως θα ανοίξει και πάλι τις πύλες της μετανάστευσης προς Ελλάδα και ΕΕ. 

Κι ενώ πολιτικοί και στρατηγοί διάγουν περίοδο ταυτόχρονης χαράς κι ανησυχίας, έμπειροι διπλωμάτες και ειδικοί στα ενεργειακά επιχειρούν, εις μάτην, να δώσουν την πλήρη εικόνα. Εξηγούν ότι η συμφωνία των τριών ανοίγει πολιτικά τον δρόμο, αλλά δεν διασφαλίζει την κατασκευή τη αγωγού. Για να ξεκινήσει, θα πρέπει πρώτα να βρεθούν οι εταιρείες που θα χρηματοδοτήσουν το έργο και οι αγοραστές που θα διασφαλίσουν τη βιωσιμότητά του. Δύσκολο εγχείρημα, κυρίως για τρεις λόγους. Πρώτον το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου, λόγω μεγάλου κόστους εξόρυξης, είναι ακριβό για την ευρωπαϊκή αγορά. Θα κοστίζει διπλάσια στους Ευρωπαίους από το αντίστοιχο ρωσικό και δεν διασφαλίζει ποσότητες που εξουδετερώνουν την ενεργειακή εξάρτηση της Γηραιάς Ηπείρου από τη Μόσχα. Δεύτερον, πολύ υψηλό είναι και το κόστος κατασκευής του αγωγού, λόγω βάθους και απόστασης. Και τρίτον, η Ευρωπαϊκή Ένωση απομακρύνεται σταδιακά από τη χρήση ορυκτών καυσίμων και στρέφεται, με θεσμικές κινήσεις, προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 

Η αδιαφορία για τις πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου και το ανέφικτο, ενδεχομένως, του East Med, δεν εμποδίζουν τις κυβερνήσεις της περιοχής να αψιμαχούν διπλωματικά, φραστικά κι όχι μόνο, σε ένα παιχνίδι που κλιμακώνει την ένταση και απομακρύνει τη συνεννόηση. Δεν αποκλείεται, όμως, να φέρει και θετική εξέλιξη. Την επίσπευση διεθνούς διαλόγου, προς αναζήτηση ρυθμίσεων. Οι κρίσεις φέρνουν λύσεις, έλεγε παλαιότερα Κύπριος εκδότης. Αρκεί ο πόθος για κίνηση ματ, να μην καταλήξει σε θερμό επεισόδιο. 
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...