To Top
12:14 Τετάρτη
19 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Ανήφορος!
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ "Φ" • Ανήφορος!
  12 Ιανουαρίου 2020, 10:19 πμ  
Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν, μετά βαΐων και κλάδων, πριν δέκα μέρες, στο Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα, συμφωνία για κατασκευή του αγωγού EastMed. Πρόκειται για μια κατ’ εξοχήν πολιτική συμφωνία. Παρέχει σε ενδιαφερόμενες εταιρείες το πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορούν να βασιστούν για να υλοποιηθεί το έργο, χωρίς οποιαδήποτε εμπορική εξασφάλιση. Ως εκ τούτου, ο δρόμος για την υλοποίηση είναι μακρύς και ανηφορικός. Και αυτό, γιατί η κατασκευή του αγωγού περνά από γεωπολιτικές και οικονομικές συμπληγάδες.

Η ενεργειακή προοπτική –και οι ανακαλύψεις υδρογονανθράκων– έχει αναβαθμίσει δραματικά την ανατολική Μεσόγειο. Έχει, μάλιστα, ανοίξει την όρεξη της Τουρκίας, η οποία κινούμενη μεταξύ πειρατείας και οριακής νομιμότητας επιχειρεί να κερδίσει σημαντικούς πόντους στην περιοχή. Έστειλε τα πλωτά της γεωτρύπανα δυτικά και ανατολικά της Κύπρου για να γκριζάρει ζώνες που, σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας, εμπίπτουν, ή θα μπορούσαν κάλλιστα να εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της Κύπρου, της Ελλάδας και της Αιγύπτου. Συνόδευσε αυτή την ενέργεια με υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας με την αναγνωρισμένη (αλλά όχι κατ’ ανάγκη αποδεκτή απ’ όλους) κυβέρνηση της Τρίπολης, στη Λιβύη. Πιάνοντας, εν πολλοίς, τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής εξ απίνης. 

Την ημέρα που υπογραφόταν η συμφωνία στο Ζάππειο, η τουρκική εθνοσυνέλευση επικύρωνε τη συμφωνία με τη Λιβύη. Δεν κέρδισε διεθνή συμπάθεια, αυτό είναι σίγουρο, αλλά η Άγκυρα, για να κερδίσει πόντους στο μεγάλο παιγνίδι της ανατολικής Μεσογείου, επενδύει σε δύο παράγοντες. Βασίζεται στο ότι το διεθνές δίκαιο το επιβάλλουν οι ισχυροί, και ότι η ίδια έχει στον διεθνή χώρο μεγαλύτερο ειδικό βάρος από τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής, εξαιρουμένου, ίσως, του Ισραήλ. Ξέρει ότι έχει οικόπεδο γωνιακό. Και εμπορικές σχέσεις με Δύση και Ρωσία που ανέρχονται σε κάπου τρεις εκατοντάδες δισεκατομμύρια. 
Αυτή την περίοδο, κανείς δεν έχει κερδίσει τη σκληρή παρτίδα στην περιοχή μας. Γι’ αυτό και έχει αξία η πολιτική συμφωνία του Ζαππείου για τον EastMed. Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ μαρκάρουν τα δικά τους όρια στην Ανατολική Μεσόγειο. Και απαντούν πολιτικά και εμπράκτως στη θέση της Τουρκίας, ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει στα «διαφιλονικούμενα» νερά, ανατολικά της Κρήτης και δυτικά της Κύπρου, χωρίς τη δική της συγκατάθεση. 

Αναμφίβολα, θα ήταν ευτύχημα να είναι ο EastMed βιώσιμος. Με όσα ξέρουμε σήμερα, πάντως, αυτό δεν είναι σίγουρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει αποκρυσταλλωμένη άποψη και για αυτό χρηματοδοτεί μελέτες. Παρασκηνιακά, λέει ότι αν οι μελέτες είναι θετικές κι αν βρεθούν εταιρείες να πληρώσουν το μεγαλύτερο μέρος των 6 δισ. – 7 δισ., που κατά πάσα πιθανότητα θα κοστίσει ο αγωγός, θα εξετάσει κι αυτή το ενδεχόμενο να συμβάλει οικονομικά. Στη θολή εικόνα, ρόλο παίζει και ο νόμος της αγοράς. Θα πρέπει να υπάρξουν αγοραστές στην Ευρώπη για το αέριο της Κύπρου και του Ισραήλ, πριν ληφθεί η όποια απόφαση για τον EastMed. Κι αυτό μπορεί να γίνει, μόνο αν το γκάζι της περιοχής μας είναι φθηνό. Η εξόρυξή του είναι σίγουρα δαπανηρή. Εκτιμάται ότι το φυσικό αέριο της Λεβαντίνης, όταν φθάσει με τον αγωγό στην Ευρώπη, θα κοστίζει κοντά στα 8 δολάρια ανά εκατομμύριο btu (είναι η μονάδα μετρήσεως). Το ρωσικό αέριο, σήμερα, κοστίζει στους Ευρωπαίους περίπου τα μισά. Δεν ξέρουμε πώς θα διαμορφωθούν οι τιμές το 2025, την ημερομηνία, που σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ο αγωγός. Απ’ ό,τι λένε οι ειδικοί, οι τιμές δεν αναμένεται να έχουν σημαντική διαφοροποίηση. Εκτός κι αν γίνει πόλεμος.

Όλοι απεύχονται μια τέτοια εξέλιξη. Ακόμα και η Τουρκία που, όπως το συνηθίζει, παίζει και πάλι τον ρόλο του παλληκαρά. Το παιγνίδι είναι σε εξέλιξη κι είναι βρόμικο. Δεν επικρατεί κατ’ ανάγκη το δίκαιο, ούτε λαμβάνονται υπόψη οι ρητορικές διακηρύξεις αλληλεγγύης. Και οι μικρές χώρες, με χαμηλό ειδικό βάρος, χρειάζεται να επιδείξουν πειθώ και όραμα. Να προβάλλουν λύσεις που δεν διαταράσσουν, ή επιβραδύνουν, τα πλάνα που έχουν ήδη εκπονηθεί για την περιοχή. 

adilinis@sinkallc.com
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...