To Top
16:33 Δευτέρα
20 Ιανουαρίου 2020
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Χαλλούμι: Το πολυσυζητημένο τυρί
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΑΠΟΨΕΙΣ • Χαλλούμι: Το πολυσυζητημένο τυρί
  09 Δεκεμβρίου 2019, 3:57 μμ  
Την ίδια ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανακοίνωσε ότι προσχωρεί στην Πράξη της Γενεύης της Συμφωνίας της Λισαβόνας για τις ονομασίες προέλευσης και τις γεωγραφικές ενδείξεις («Πράξη της Γενεύης») με στόχο την επέκταση της προστασίας και σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Κύπρο τόσα χρόνια συζήτησής για το χαλλούμι δυστυχώς δεν έχουμε επιτύχει την πολυπόθητη πιστοποίηση.
Τα πιστοποιημένα ευρωπαϊκά τρόφιμα και ποτά αντανακλούν την πολυμορφία σε πολιτισμό και έθιμα των κρατών–μελών, καθώς και τα πλούσια εδάφη και χαρακτηριστικά της ευρωπαϊκής ηπείρου. Τα συστήματα γεωγραφικών ενδείξεων που προωθεί η ΕΕ προστατεύουν τις προϋποθέσεις γνησιότητας, καθώς και την ειδική τεχνογνωσία που χρησιμοποιείται. Οι γεωγραφικές ενδείξεις περιλαμβάνουν δύο κατηγορίες, τις γεωγραφικές ενδείξεις (ΠΓΕ) και προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης (ΠΟΠ). Τα δύο αυτά συστήματα παρέχουν μανδύα προστασίας στην ονομασία ενός προϊόντος το οποίο προέρχεται από μια συγκεκριμένη περιοχή με μια συγκεκριμένη παραδοσιακή διαδικασία. Αναλυτικότερα, όσον αφορά τα προϊόντα ΠΓΕ πρέπει ένα τουλάχιστον στάδιο παραγωγής να πραγματοποιείται σε μια συγκεκριμένη περιοχή κράτους–μέλους ενώ για τα ΠΟΠ, τα συστατικά πρέπει να προέρχονται από την περιφέρεια καταγωγής στην οποία πρέπει όλα τα στάδια παραγωγής να λαμβάνουν χώρα. 
Αποτελεί ηλίου φαεινότερων ότι τέτοια προϊόντα κατοχυρώνουν την ιδιοτυπία τους, προσδίδουν προστιθέμενη αξία και διασφαλίζουν την ποιότητα έναντι μιμητικών προϊόντων που σφετερίζονται τη φήμη τους. Ως Κύπρος έχουμε καταφέρει να πιστοποιήσουμε μόνο πέντε προϊόντα είτε ως ΠΟΠ είτε ως ΠΓΕ. Συγκεκριμένα, ως ΠΟΠ έχουμε το κολοκάσι Σωτήρας και ως ΠΓΕ το λουκούμι Γεροσκήπου, την κουφέτα αμυγδάλου Γεροσκήπου, το παφίτικο λουκάνικο και το γλυκό τριαντάφυλλο Αγρού. Εκκρεμούν αιτήσεις τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε εθνικό για διάφορα προϊόντα. Με ακρίβεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκκρεμεί ή πολυσυζητημένη αίτηση για το χαλλούμι από το 2014, καθώς επίσης, η λούντζα, το χοιρομέρι και το λουκάνικο Πιτσιλιάς από το 2017. 
Το χαλλούμι αναμφισβήτητα αποτελεί το «διαμάντι» των ιδιότυπων προϊόντων της Κύπρου ενισχύοντας την οικονομία της χώρας μας. Συγκεκριμένα, το 2018 η χώρα μας εξήγαγε χαλλούμι αξίας 194,3 εκατομμυρίων ευρώ με πρώτες χώρες προτίμησης τη Βρετανία, Σουηδία, Αυστραλία και Αυστρία. Η κατοχύρωση του θα διασφαλίσει τη διατήρηση των υψηλών εσόδων από τις εξαγωγές χαλλουμιού τόσο για τη Δημοκρατία, όσο και για τους άμεσα εμπλεκόμενους στην παραγωγή κλάδους.
Πριν όμως ολοκληρωθεί η διαδικασία πιστοποίησης πρέπει να ρυθμιστούν οι λεπτομέρειες μιας σημαντικής εκκρεμότητας. Αυτή του ελέγχου της παραγωγής των τυροκομείων που είναι εγκατεστημένα στα κατεχόμενα εδάφη μας. Ενώ, πράγματι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποδεχθεί τον έλεγχο από ανεξάρτητο μη κρατικό φορέα, Bureau Veritas, φαίνεται ότι παραμένουν ακόμα ορισμένες αβεβαιότητες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αυτός θα είναι σε θέση να επιβάλει κυρώσεις και να απαγορεύει τις εξαγωγές, από τους κατεχόμενους λιμένες, στους οποίους είναι αδύνατος οποιοσδήποτε έλεγχος. 
Eπιπλέον, ενώ η αίτηση κατοχύρωσης του χαλλουμιού εκκρεμεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο εσωτερικό υπάρχει έντονος προβληματισμός μεταξύ των παραγόντων της αγοράς σχετικά με τη δυνατότητα της αίτησης να εγκριθεί και να «αντέξει» σε τυχόν προσφυγές ακύρωσης στο Δικαστήριο της ΕΕ. Κυρίως, όμως, τίθεται υπό αμφισβήτηση η δυνατότητα των παραγωγών να παράξουν τις απαιτούμενες ποσότητες γάλακτος που χρειάζονται με βάση την αναλογία του γάλακτος που επιβάλουν οι προδιαγραφές τις πιστοποίησης, δηλαδή την περιεκτικότητα σε πρόβειο γάλα περισσότερο από 50% αλλά και τις φυλές των ζώων, τις υποχρεώσεις βόσκησης και άλλα. Είναι κοινό μυστικό ότι η μεγάλη εμπορική επιτυχία του χαλλουμιού και ιδίως όσον αφορά τις εξαγωγές στηρίχθηκε σε προϊόντα τα οποία είναι εκτός των προδιαγραφών της πιστοποίησης αλλά και ότι οι ποσότητες του πρόβειου γάλακτος σήμερα δεν επαρκούν για την ικανοποίηση της ζήτησης. Εύλογα, λοιπόν, παραγωγοί, έμποροι και βιομηχανία αναρωτούνται μήπως η κατοχύρωση ενός προϊόντος του οποίου η παραγωγή δεν είναι εξασφαλισμένη, οδηγήσει τελικά σε συρρίκνωση της αγοράς και μείωση των εξαγωγών. 
Πέρα από την εκκρεμή διαδικασία πιστοποίησης του ως προϊόν ΠΟΠ, «καυτό» ζήτημα αποτελούν τα σήματα τόσο το βρετανικό όσο και το κοινοτικό. Τα σήματα αποτελούν το μοναδικό, μέχρι σήμερα, τρόπο προστασίας του χαλλουμιού στην εξωτερική αγορά. Ήδη το βρετανικό σήμα φαίνεται να έχει χαθεί μετά την απώλεια προθεσμίας υπεράσπισης του ενώπιον των βρετανικών δικαστηρίων. Δημοσιεύματα και εσωτερικοί διαξιφισμοί δίνουν και παίρνουν τον τελευταίο καιρό σχετικά με τις τρέχουσες δικαστικές διαδικασίες που εκκρεμούν για το ευρωπαϊκό σήμα. Συγκεκριμένα στις 17 Οκτωβρίου 2019  εκδόθηκε η Γνωμοδότηση της Γενικής Εισαγγελέως του Δικαστηρίου της ΕΕ επί της υποθέσεως C-766/18P, Foundation for the Protection of the Traditional Cheese of Cyprus named Halloumi v European Union Intellectual Property Office (EUIPO) η οποία επαναλάμβανε τον χαμηλό διακριτό χαρακτήρα του σήματος και την άποψη ότι  δεν υπάρχει οποιαδήποτε πιθανότητα σύγχυσης με το εμπορικό σήμα ΒΒQLOUMI που κατέθεσε η εταιρεία M.J.Dairies Food για εγγραφή. Η γνωμοδότηση αυτή επιβεβαιώνει παγιωμένη πλέον νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου για το θέμα αυτό όπως έχει εξεταστεί στις υποθέσεις, T-534/10 – Organismos Kypriakis Galaktokomikis Viomichanias v OHMI – Garmo (Hellim), T-292/14 και Τ-293/14 – Cyprus v OHIM (HALLOUMI), Τ-825/16 – Cyprus v EUIPO – Papouis Diaries (Pallas Haloumi) και T-847/16 – Cyprus v EUIPO – POA (Cowboys Halloumi). Παρά το γεγονός ότι αυτή η γνωμοδότηση δεν είναι δεσμευτική αλλά προηγείται τις διαδικασίας πριν την έκδοση της τελικής απόφασής, εντούτοις, πρέπει να προβληματίσει τους αρμόδιους και τους παράγοντες της αγοράς. Αν η ενδυνάμωση του κοινοτικού σήματος αποτύχει, μέσω αυτής της διαδικασίας, η ολοκλήρωσή της διαδικασίας πιστοποίησης ως προϊόν ΠΟΠ κρίνεται ακόμα πιο σημαντική. 
Καθοριστικό ρόλο οφείλουν να διαδραματίσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για την επίτευξή του κοινού στόχου με βάση ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα προβλέπει όσα πρέπει να γίνουν τόσο πριν όσο και μετά την κατοχύρωση για καλύτερη και επικερδή για όλους πιστοποίηση.
 
Καμία ανοχή σε προϊόντα εκτός προδιαγραφών
Όσοι γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ελεγκτικών μηχανισμών της επιμένουν ότι οποιαδήποτε «ελπίδα» ότι θα υπάρξει ανοχή σε προϊόντα εκτός προδιαγραφών από τις ευρωπαϊκές Αρχές είναι πολύ επικίνδυνη για τους παραγωγούς και τη φήμη του προϊόντος. Οι δε διαδικασίες ουσιώδους τροποποίησης των προδιαγραφών του προϊόντος μετά την κατοχύρωση του, σύμφωνα με το εφαρμοστέο ευρωπαϊκό δίκαιο, είναι δαιδαλώδεις, χρονοβόρες και αβέβαιες, καθώς εξαρτώνται και από γνωμοδότηση επιτροπών εμπειρογνωμόνων που αποτελούνται από εκπροσώπους των λοιπών κρατών–μελών. Η Κύπρος, κατά συνέπεια, έχει κάθε συμφέρον η αίτησή της να βασίζεται σε εφαρμόσιμες προδιαγραφές και έναν φάκελο που δεν θα κινδυνέψει να ανατραπεί σε περίπτωση προσφυγής στο Δικαστήριο της ΕΕ.  
 

*Δικηγόρος στο γραφείο των Βρυξελλών της δικηγορικής εταιρείας ΗΛΙΑΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ & ΣΙΑ ΔΕΠΕ (www.neo.law) 
  Αντιγόνη Παφίτη   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...